ด้วยไลฟ์สไตล์ยุคใหม่ที่เร่งรีบ พฤติกรรมการกินของเราจึงเปลี่ยนแปลงไป จนอาจทำให้กระเพาะอาหารต้องทำงานหนักกว่าปกติ และนำไปสู่ “โรคกระเพาะอาหารอักเสบ” โรคซึ่งเกิดจากภาวะที่เยื่อบุกระเพาะเกิดการอักเสบหรือระคายเคือง ทำให้มีอาการปวดแสบ คลื่นไส้ อาหารไม่ย่อย หรือกรดไหลย้อน หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ปรับพฤติกรรมหรือได้รับการดูแลที่เหมาะสม อาการอาจกำเริบและกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันได้ 

สำหรับใครที่กำลังมีอาการปวดท้อง หรือมีปัญหาด้านโภชนาการจากกระเพาะอาหารอักเสบ ไม่ต้องกังวลไป! เพราะวันนี้เราจัดลิสต์มาให้แล้วว่าโรคกระเพาะอาหารอักเสบห้ามกินอะไรบ้าง และอาหารแบบไหนที่คนเป็นโรคกระเพาะสามารถกินได้บ้างแบบสบายท้อง เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน และมีสุขภาพระบบทางเดินอาหารที่ดีได้ในทุกๆ วัน

เช็กลิสต์ โรคกระเพาะอาหารอักเสบ ‘ห้าม’ กินอะไรบ้าง ?

การดูแลเรื่องอาหารถือเป็นหัวใจสำคัญในการควบคุมอาการของโรคกระเพาะอาหารอักเสบ ดังนั้น การหลีกเลี่ยงอาหารที่ไม่เหมาะสมจึงช่วยลดอาการกำเริบและทำให้การรักษาได้ผลดียิ่งขึ้น และนี่คือ 5 อาหารต้องห้ามที่คนเป็นโรคกระเพาะอักเสบไม่ควรกิน ดังนี้

1. อาหารรสจัด (เผ็ดจัด เปรี้ยวจัด เค็มจัด)

ตัวอย่างเช่น ส้มตำ, แกงส้ม, น้ำพริกกะปิ, ปลาสลิดทอดเค็ม และผลไม้รสเปรี้ยว เป็นต้น

อาหารรสเผ็ดจัด โดยเฉพาะพริกที่มีสารแคปไซซิน (Capsaicin) จะกระตุ้นเยื่อบุกระเพาะให้เกิดการระคายเคือง ทำให้ปวดแสบ ปวดจุก และอาจเพิ่มการหลั่งกรดในกระเพาะ ส่วนอาหารรสเปรี้ยวจากกรดอินทรีย์ เช่น กรดซิตริก (Citric Acid) ในมะนาว จะเพิ่มความเป็นกรดในกระเพาะโดยตรง ขณะที่อาหารเค็มจัดจากโซเดียมสูงอาจทำให้เกิดการคั่งของกรดและระคายเยื่อบุกระเพาะมากขึ้น

2. อาหารที่มีไขมันสูง 

ตัวอย่างเช่น ของทอด, อาหารฟาสต์ฟู้ด, เนื้อสัตว์ติดมัน, กะทิและแกงกะทิ และเบเกอรี่ที่มีเนยหรือครีมมาก เป็นต้น

ไขมันมีส่วนทำให้กระบวนการย่อยอาหารช้าลง ส่งผลให้กระเพาะต้องทำงานหนักและหลั่งกรดมากขึ้นเพื่อย่อย นอกจากนี้ อาหารที่มีความมันยังสัมพันธ์กับการกระตุ้นกรดไหลย้อน ซึ่งเป็นอาการที่มักพบร่วมกับผู้ป่วยโรคกระเพาะ

3. เครื่องดื่มที่กระตุ้นการหลั่งกรด 

ตัวอย่างเช่น  กาแฟ, ชาเข้ม, น้ำอัดลม, เบียร์, เหล้า, ไวน์ และเครื่องดื่มชูกำลัง เป็นต้น

คาเฟอีนและแอลกอฮอล์เป็นตัวกระตุ้นหลักให้กระเพาะหลั่งกรดเพิ่มขึ้น และยังลดความสามารถในการป้องกันตัวเองของเยื่อบุกระเพาะ อีกทั้งน้ำอัดลมยังมีคาร์บอนไดออกไซด์ที่จะเพิ่มแรงดันในกระเพาะ ทำให้เกิดอาการท้องอืด แน่น และกระตุ้นกรดไหลย้อน

4. อาหารหมักดอง 

ตัวอย่างเช่น กิมจิ, ผักกาดดอง, ปลาร้า, ไข่เค็ม, ผลไม้ดอง และแหนม เป็นต้น

อาหารหมักดองมีกรดอินทรีย์และโซเดียมในปริมาณสูง ซึ่งอาจทำให้เยื่อบุกระเพาะถูกกระตุ้นและเกิดการอักเสบง่ายขึ้น อีกทั้งการหมักอาหารบางชนิดอาจก่อให้เกิดสารที่ระคายเคืองต่อกระเพาะอาหาร เช่น ฮีสตามีน ซึ่งไม่เหมาะกับผู้ป่วยโรคกระเพาะ

5. อาหารแปรรูป 

ตัวอย่างเช่น ไส้กรอก, แฮม, เบคอน, เนื้อสัตว์รมควัน, ขนมขบเคี้ยว และบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป เป็นต้น

อาหารแปรรูปมักมีเกลือ ไขมัน และสารปรุงแต่งสูง เช่น ไนไตรท์หรือผงชูรส ซึ่งล้วนเป็นตัวกระตุ้นอาการระคายเคืองในกระเพาะ อีกทั้งยังย่อยยาก ทำให้กระเพาะทำงานหนักมากกว่าปกติ และเมื่อรับประทานบ่อยๆ อาจทำให้อาการของโรคกระเพาะอักเสบกำเริบได้ง่าย

โรคกระเพาะอาหารอักเสบ กินอะไรได้บ้าง ?

1. อาหารอ่อน ย่อยง่าย 

ตัวอย่างเช่น ข้าวต้มปลา, โจ๊กหมูสับไม่ปรุงเผ็ด, ซุปไก่ใส, ฟักตุ๋นซี่โครงหมู และขนมปังปิ้งแบบไม่ทาเนย เป็นต้น

อาหารอ่อนจะช่วยลดการทำงานของกระเพาะ ไม่ก่อให้เกิดแรงกดดันต่อเยื่อบุกระเพาะ และช่วยลดโอกาสเกิดอาการปวด แน่น หรือจุกเสียด เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่มีอาการกำเริบ

2. โปรตีนไขมันต่ำ 

ตัวอย่างเช่น อกไก่นึ่ง, ปลาเนื้อนิ่มต้ม/นึ่ง (ปลานิล ปลาดอรี่), เต้าหู้ขาว, ไข่ต้มสุก (เน้นไข่ขาว) และเนื้อหมูไม่ติดมัน เป็นต้น

โปรตีนเป็นสารอาหารสำคัญในการซ่อมแซมเซลล์และเยื่อบุกระเพาะที่อักเสบ แต่ควรเลือกชนิดที่มีไขมันต่ำเพื่อลดการทำงานของกระเพาะและไม่กระตุ้นให้เกิดกรดไหลย้อน

3. ผักต้มสุก 

ตัวอย่างเช่น ฟักทองนึ่ง, แครอทต้ม, ผักกาดขาวต้ม, บรอกโคลีลวก และมันฝรั่งต้ม เป็นต้น

ผักอุดมไปด้วยวิตามินและแร่ธาตุที่ช่วยฟื้นฟูร่างกาย แต่การกินผักดิบหรือผักที่มีกากใยแข็งอาจย่อยยากและทำให้กระเพาะระคายเคือง จึงควรเลือกผักที่ผ่านการต้ม หรือนึ่งจนเปื่อยนุ่ม

4. ผลไม้ที่ไม่เปรี้ยว ใยอาหารต่ำ 

ตัวอย่างเช่น กล้วยน้ำว้า, มะละกอสุก, แอปเปิ้ล, ลูกแพร์สุก และฝรั่งสุกนิ่ม (หลีกเลี่ยงฝรั่งดิบเพราะใยอาหารแข็ง) เป็นต้น

ผลไม้ที่รสไม่เปรี้ยวและมีใยอาหารอ่อนจะช่วยให้ระบบย่อยอาหารทำงานได้ปกติโดยไม่เพิ่มการหลั่งกรด และยังช่วยลดอาการท้องผูก ซึ่งมักพบในผู้ป่วยที่กินยาลดกรด

5. เครื่องดื่มที่ไม่กระตุ้นกรด 

ตัวอย่างเช่น น้ำเปล่า, น้ำข้าวต้ม, นมพร่องมันเนยหรือนมถั่วเหลือง และน้ำสมุนไพรอ่อนๆ อย่างน้ำตะไคร้หรือน้ำเก๊กฮวยที่ไม่หวานจัด เป็นต้น

การดื่มน้ำและของเหลวที่เหมาะสมช่วยให้ร่างกายไม่ขาดน้ำ อีกทั้งยังช่วยให้ระบบย่อยอาหารทำงานได้ราบรื่น แต่ต้องเลือกเครื่องดื่มที่ไม่กระตุ้นกรดหรือมีคาเฟอีน

 

สรุป กระเพาะอาหารอักเสบห้ามกินอะไร VS อาหารแบบไหนที่สามารถรับประทานได้

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมและนัดหมายแพทย์ได้ที่ 

ศูนย์ทางเดินอาหารและตับ ชั้น 5 โรงพยาบาลวิมุต

เวลาทำการ 08:00-20:00 น. โทร. 0-2079-0054

หรือดาวน์โหลด ViMUT Application เพื่อนัดหมายแพทย์ หรือบริการปรึกษาหมอออนไลน์

ทุกปัญหาสุขภาพ ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางออนไลน์ ที่พร้อมดูแลคุณด้วยความใส่ใจ