สีประจําเดือน บอกโรคอะไรบ้าง ? เช็กสัญญาณสุขภาพภายในที่ไม่ควรมองข้าม

25 พ.ค. 69 | สูตินรีเวช

แชร์บทความ

รู้หรือไม่ว่าสีประจำเดือนไม่ได้มีเพียงสีแดงสดเท่านั้น แต่ยังมีเฉดสีอื่นๆ ที่สามารถสะท้อนถึงสุขภาพภายในและการทำงานของระบบสืบพันธุ์ในผู้หญิงได้ การเข้าใจความหมายของแต่ละสีจะช่วยให้คุณผู้หญิงสามารถสังเกตความผิดปกติได้ตั้งแต่เนิ่นๆ และยังลดความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพทางนรีเวชได้ในระยะยาว บทความนี้เราจึงจะพาไปสำรวจความหมายของสีประจำเดือนแต่ละแบบ ตั้งแต่สีที่ถือว่าปกติ ตลอดจนถึงสีที่อาจเป็นสัญญาณเตือนภาวะแทรกซ้อนหรือโรคอันตราย พร้อมตอบคำถามยอดนิยมเกี่ยวกับประจำเดือนผิดปกติที่คุณผู้หญิงไม่ควรมองข้าม

สีประจำเดือนปกติ มีสีอะไรบ้าง ?
สีประจำเดือนสามารถเปลี่ยนไปตามช่วงรอบเดือนและความเร็วของการไหลของเลือด ซึ่งส่วนใหญ่เป็นความแตกต่างที่เกิดขึ้นได้ตามธรรมชาติ ดังนั้น หากพบสีเหล่านี้ถือว่ายังอยู่ในเกณฑ์ปกติ

1. สีแดงสด - เลือดยังใหม่ ไหลเวียนดี
มักพบในช่วงวันแรกๆ ของประจำเดือน เลือดที่หลุดออกจากเยื่อบุโพรงมดลูกใหม่ๆ จะมีสีแดงสด แสดงถึงการไหลเวียนที่ดี ถือเป็นสีที่พบได้บ่อยและอยู่ในภาวะปกติ

2. สีแดงเข้มหรือแดงคล้ำ - มักพบช่วงกลางถึงท้ายรอบเดือน
เมื่อเลือดไหลออกช้าลงหรือมีเวลาออกซิไดซ์มากขึ้น สีอาจเข้มกว่าเดิมเล็กน้อย เป็นภาวะปกติ ไม่ได้บ่งบอกอันตรายใด ๆ หากไม่ได้มาพร้อมกลิ่นผิดปกติหรือปวดท้องรุนแรง

3. สีน้ำตาล - เลือดเก่าค้างในมดลูก
เลือดเก่าที่ค้างอยู่ในมดลูกก่อนถูกขับออกมาอาจมีสีน้ำตาล โดยเฉพาะช่วงเริ่มหรือท้ายรอบเดือน สีนี้ถือว่าปกติและสามารถพบได้บ่อย

4. สีดำ - เลือดตกค้างนาน
เป็นเลือดที่ค้างอยู่หลายวันจนเข้มมากขึ้น เมื่อออกมาอาจมีสีดำหรือเกือบดำ หากไม่มีอาการผิดปกติอื่นๆ มักไม่อันตราย แต่หากสีดำเกิดขึ้นต่อเนื่องทุกเดือนร่วมกับปวดท้องมากผิดปกติ ควรพบแพทย์เพื่อแยกแยะภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ (endometriosis)

สีประจำเดือนบอกโรคอะไรบ้าง ? สีไหนต้องระวัง ?
บางครั้งสีประจำเดือนที่ผิดปกติไปจากเดิมอาจเป็นสัญญาณของฮอร์โมนแปรปรวนหรือภาวะติดเชื้อ และต้องคอยหมั่นสังเกตเป็นพิเศษ โดยสีประจำเดือนที่ควรระวัง มีดังนี้

1. ประจำเดือนสีชมพูจาง - ฮอร์โมนเอสโตรเจนต่ำ หรือมีภาวะโลหิตจาง
เลือดประจำเดือนอาจผสมกับสารคัดหลั่งในช่องคลอด (vaginal secretions) มากจนดูจางลงเป็นสีชมพูู ซึ่งมักสัมพันธ์กับระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนต่ำ ภาวะซีด น้ำหนักลดเร็ว ความเครียด หรือการออกกำลังกายหนักเกินไป หากพบต่อเนื่องหลายรอบเดือนควรไปพบแพทย์เพื่อเข้ารับการตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติม อีกกรณีคือหากมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกัน และพบเลือดสีชมพูจางในช่วงก่อนประจำเดือน ควรตรวจการตั้งครรภ์ก่อน

2. ประจำเดือนสีส้ม - อาจมีหนอง หรือเสี่ยงติดเชื้อในช่องคลอด
หากสีส้มมาพร้อมกลิ่นฉุน คัน หรือแสบช่องคลอด จึงควรพบแพทย์ แต่ถ้าไม่มีอาการร่วมและหายไปเองภายใน 1-2 วัน มักไม่ใช่เรื่องน่ากังวล

3. ประจำเดือนสีแดงปนเทา - เสี่ยงติดเชื้อแบคทีเรีย (Bacterial Vaginosis)
ประจำเดือนสีแดงปนเทา ควรระวังใน 2 กรณีหลัก ได้แก่

หากประจำเดือนสีแดงปนเทาและมีกลิ่นแรง อาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อ BV
หากพบก้อนเนื้อเยื่อสีเทาปนออกมาในปริมาณมาก หรือมีอาการปวดท้องน้อยรุนแรง โดยเฉพาะหากมีโอกาสตั้งครรภ์ ควรพบแพทย์ทันทีเพื่อแยกแยะภาวะแท้งบุตร

4. ประจำเดือนสีแดงปนเขียว - เสี่ยงติดเชื้อในช่องคลอดที่ต้องตรวจให้ชัดเจน
ประจำเดือนที่มีสีแดงปนเขียวมักไม่ใช่สีของเลือดโดยตรง แต่เกิดจากการที่เลือดประจำเดือนปนกับตกขาวที่ผิดปกติ สาเหตุที่พบบ่อยคือการติดเชื้อ Trichomonas vaginalis ซึ่งเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ชนิดหนึ่ง หรือภาวะ Bacterial Vaginosis ที่รุนแรง โดยมักมีอาการร่วม ได้แก่ กลิ่นฉุนผิดปกติ คัน หรือแสบในช่องคลอด หากพบสีลักษณะนี้ควรพบสูตินรีแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุและรับการรักษาที่เหมาะสม เนื่องจากการติดเชื้อบางชนิดหากปล่อยทิ้งไว้อาจลุกลามและส่งผลต่อสุขภาพระบบสืบพันธุ์ในระยะยาวได้

สีประจำเดือนแบบไหนควรไปพบแพทย์

สีประจำเดือน	ความหมายที่เป็นไปได้	ควรพบแพทย์เมื่อมีอาการร่วม
แดงสด / แดงเข้ม / น้ำตาล	อยู่ในเกณฑ์ปกติ	-
ดำ	เลือดตกค้างนาน	ปวดท้องรุนแรง, กลิ่นผิดปกติ, เลือดออกมากผิดปกติ
ชมพู	ฮอร์โมนต่ำ / ภาวะซีด	ประจำเดือนมาน้อยลงต่อเนื่องหลายเดือน วิงเวียนง่าย
ส้ม	เสี่ยงติดเชื้อภายในช่องคลอด	คัน แสบ กลิ่นแรง
แดงปนเทา	ติดเชื้อ BV / สัญญาณแท้งบุตร	ตกขาวผิดปกติ กลิ่นแรง หรือพบก้อนเนื้อเยื่อร่วมกับปวดท้องน้อย
แดงปนเขียว	ติดเชื้อ Trichomonas / BV รุนแรง	คัน แสบ กลิ่นฉุน ตกขาวผิดปกติ

FAQ คำถามที่พบบ่อย

Q1. สีประจำเดือนเปลี่ยนไปในแต่ละเดือน ถือว่าปกติไหม ?
A : ปกติได้ หากไม่มีอาการผิดปกติร่วม เช่น ปวดมากผิดปกติ มีกลิ่นแรง หรือลักษณะเลือดเปลี่ยนไปต่อเนื่องหลายเดือน

Q2. ความเครียดทำให้สีประจำเดือนเปลี่ยนได้หรือไม่ ?
A : ได้ เพราะความเครียดมีผลต่อการหลั่งฮอร์โมน ซึ่งอาจทำให้เลือดมีสีจางลงหรือมาน้อยลงได้

Q3. ประจำเดือนเป็นสีดำทุกเดือนอันตรายไหม ?
A : หากไม่มีอาการร่วม มักไม่อันตราย แต่หากสีดำเกิดขึ้นต่อเนื่องทุกเดือนพร้อมปวดท้องมากผิดปกติ ควรพบแพทย์เพื่อแยกแยะภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ (endometriosis)

Q4. ใช้ถ้วยอนามัยหรือผ้าอนามัยแบบสอดทำให้สีเปลี่ยนไหม ?
A : ไม่ทำให้เปลี่ยนสีโดยตรง แต่ถ้าใส่นานเกินเวลาอาจเสี่ยงติดเชื้อ จนทำให้สีประจำเดือนผิดปกติได้

การสังเกตสีประจำเดือนถือเป็นเรื่องเล็กๆ ที่ช่วยให้ผู้หญิงเราสามารถเข้าใจสุขภาพและร่างกายของตัวเองได้มากขึ้น เพราะแต่ละสีสะท้อนทั้งการทำงานของฮอร์โมน การไหลเวียนเลือด ไปจนถึงความสมดุลภายในระบบสืบพันธุ์ หากพบว่าสีประจำเดือนเปลี่ยนไปจากปกติหรือมีอาการร่วม เช่น ปวดท้องผิดปกติ ตกขาวเปลี่ยนลักษณะ หรือมีกลิ่นแรง ไม่ควรละเลย การเข้าพบสูตินรีแพทย์เพื่อตรวจอย่างละเอียดจะช่วยให้ได้รับการดูแลที่เหมาะสมตั้งแต่ระยะแรก และเป็นก้าวสำคัญสู่สุขภาพภายในที่ดีในระยะยาว

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมและนัดหมายแพทย์ได้ที่

ศูนย์สูตินรีเวช ชั้น 3 โรงพยาบาลวิมุต พหลโยธิน

เวลาทำการ 07:00-20:00 น. โทร. 0-2079-006

หรือดาวน์โหลด ViMUT Application เพื่อนัดหมายแพทย์ หรือบริการปรึกษาหมอออนไลน์

ทุกปัญหาสุขภาพ ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางออนไลน์ ที่พร้อมดูแลคุณด้วยความใส่ใจ

ผู้เขียน

นพ.กษิติ เที่ยงธรรม แพทย์เฉพาะทางสูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา มะเร็งวิทยานรีเวช การผ่าตัดผ่านกล้องทางนรีเวช