มะเร็งทวารหนัก สาเหตุเกิดจากอะไร ?

• การติดเชื้อ HPV (Human Papillomavirus) โดยเฉพาะสายพันธุ์ 16 และ 18 ที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการเปลี่ยนแปลงของเซลล์เยื่อบุ (Dysplasia) ซึ่งหากไม่ได้รับการรักษาหรือกำจัดเชื้อออกไป อาจพัฒนาไปเป็นมะเร็งได้
• การติดเชื้อหูดหงอนไก่ บริเวณทวารหนักหรืออวัยวะเพศ ซึ่งเกิดจาก HPV เช่นกัน
• พฤติกรรมทางเพศ การมีเพศสัมพันธ์ทางทวารหนักบ่อยครั้งโดยไม่ป้องกัน เป็นปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ HPV และก่อให้เกิดการอักเสบเรื้อรังของเยื่อบุทวาร
• ภูมิคุ้มกันบกพร่อง เช่น ผู้ติดเชื้อ HIV หรือผู้ที่ต้องใช้ยากดภูมิ เนื่องจากร่างกายไม่สามารถกำจัดเชื้อได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้เกิดการสะสมและความเสี่ยงของเซลล์ผิดปกติ
• การสูบบุหรี่ เพิ่มความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งหลายชนิด รวมถึงมะเร็งทวารหนัก เนื่องจากสารพิษในบุหรี่มีผลต่อการทำลาย DNA ของเซลล์เยื่อบุทวารหนัก ส่งผลให้ภูมิคุ้มกันอ่อนแอลง
• พันธุกรรม หากมีคนในครอบครัวเคยป่วยเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ มะเร็งทวารหนัก หรือมะเร็งที่เกี่ยวข้องกับ HPV จะเพิ่มโอกาสเสี่ยงมากขึ้น

มะเร็งทวารหนัก อาการเริ่มต้นระยะแรก

• เลือดออกทางทวารหนัก เป็นอาการที่พบได้บ่อยที่สุด มักมีเลือดปนมากับอุจจาระ หรือมีเลือดออกเรื้อรังแม้ไม่ได้ถ่ายแข็งหรือเบ่งแรง
• มีก้อน หรือแผลผิดปกติ บริเวณรูทวารหรือภายในทวารอาจคลำเจอก้อนเล็กๆ ที่ค่อยๆ โตขึ้น ต่างจากก้อนริดสีดวงที่มักยุบหายเอง
• เจ็บขณะถ่าย ผู้ป่วยอาจรู้สึกเจ็บหรือปวดลึก ๆ แม้ไม่ได้ขับถ่าย
• มีของเหลวผิดปกติไหลออกจากทวารหนัก เช่น น้ำเมือก น้ำหนอง หรือของเหลวปนเลือดจากแผลในทวาร ซึ่งเป็นอาการที่ริดสีดวงทั่วไปมักไม่พบ
• คัน ระคายเคือง หรือแสบรอบทวารหนัก เกิดจากการอักเสบหรือการหลั่งของเหลวผิดปกติ
• ต่อมน้ำเหลืองโตที่ขาหนีบ หากโรคลุกลาม อาจทำให้ต่อมน้ำเหลืองบริเวณขาหนีบโต ซึ่งไม่ใช่อาการทั่วไปของริดสีดวง

สรุปความแตกต่างอาการ ริดสีดวง VS มะเร็งทวารหนัก

• การซักประวัติและตรวจร่างกาย แพทย์จะสอบถามอาการโดยละเอียด จากนั้นจะทำการตรวจร่างกายและตรวจทางทวารหนัก (Digital Rectal Examination) โดยแพทย์จะใช้นิ้วสอดเข้าไปเพื่อตรวจหาความผิดปกติ เช่น ก้อนเนื้อ หรือแผลในทวาร
• การส่องกล้องลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy) ถือเป็นวิธีการตรวจที่แม่นยำมากที่สุด สำหรับวินิจฉัยความผิดปกติในลำไส้และทวารหนัก โดยแพทย์จะใช้กล้องขนาดเล็กที่มีไฟและเลนส์ (Colonoscope) ใส่เข้าทางทวารหนัก เพื่อให้เห็นสภาพเยื่อบุทวารและลำไส้อย่างละเอียด
• การตรวจชิ้นเนื้อ (Biopsy) หากพบความผิดปกติจากการส่องกล้อง แพทย์จะเก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อส่งตรวจ เพื่อยืนยันว่าเป็นเซลล์มะเร็งหรือไม่ ซึ่งเป็นขั้นตอนที่จำเป็นต่อการวินิจฉัยขั้นสุดท้าย
• การตรวจเพิ่มเติม ในกรณีที่ยืนยันว่ามีมะเร็ง แพทย์อาจพิจารณาใช้ CT Scan เพื่อประเมินการลุกลามเฉพาะที่และต่อมน้ำเหลือง รวมถึงบางกรณีอาจใช้ PET/CT เพื่อประเมินการกระจายของโรคทั้งร่างกาย ก่อนวางแผนการรักษาที่เหมาะสมต่อไป

มะเร็งทวารหนัก รักษาอย่างไร ?

• การฉายรังสี (Radiation Therapy) ถือเป็นวิธีมาตรฐานในการรักษามะเร็งทวารหนัก โดยเฉพาะในระยะแรก โดยแพทย์มักใช้ร่วมกับการทำเคมีบำบัด
• การให้เคมีบำบัด (Chemotherapy) หรือการทำคีโม เป็นการให้ยาทางเส้นเลือดเพื่อทำลายหรือหยุดการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง มักใช้ร่วมกับวิธีการฉายรังสี
• การผ่าตัด (Surgery) เหมาะกับกรณีที่ก้อนมะเร็งมีขนาดเล็กและยังจำกัดบริเวณ หรือกรณีที่โรคไม่ตอบสนองต่อเคมีบำบัดและรังสี หากก้อนใหญ่หรือแพร่กระจายลึก แพทย์อาจต้องผ่าตัดเอาทวารหนักและกล้ามเนื้อรอบๆ ออกทั้งหมด พร้อมทำทางออกอุจจาระที่หน้าท้อง (Colostomy)
• การรักษาแบบประคับประคอง ใช้กับผู้ป่วยที่โรคอยู่ในระยะลุกลามจนไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ เป้าหมายคือบรรเทาอาการ เช่น ลดอาการปวด แก้ไขการอุดตัน หรือควบคุมเลือดออก เพื่อให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีที่สุด

• ดูแลสุขภาพทางเพศและการติดเชื้อ โดยการใช้ถุงยางอนามัยเมื่อมีเพศสัมพันธ์ทางทวาร รวมถึงพิจารณาการฉีดวัคซีน HPV เพื่อลดความเสี่ยงการเกิดมะเร็งทวารหนักและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ
• หลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง งดสูบบุหรี่ ลดการดื่มแอลกอฮอล์ รักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสม และหมั่นออกกำลังกายสม่ำเสมอ

แม้อาการเลือดออก เจ็บ หรือมีก้อนที่ทวารหนักมักสัมพันธ์กับโรคริดสีดวง แต่ก็อาจเป็นสัญญาณเริ่มต้นของมะเร็งทวารหนักได้เช่นกัน การหมั่นสังเกตความผิดปกติและเข้ารับการตรวจตั้งแต่ระยะแรก จะช่วยให้แพทย์วินิจฉัยโรคได้อย่างถูกต้องแม่นยำและเพิ่มโอกาสรักษาให้หายขาด นอกจากนี้ การดูแลสุขภาพและตรวจร่างกายเป็นประจำยังเป็นกุญแจสำคัญในการช่วยลดความเสี่ยง พร้อมปกป้องสุขภาพทวารหนักให้แข็งแรงและห่างไกลมะเร็งได้ในระยะยาว