เจาะลึกการตรวจ CT Scan แตกต่างกับ MRI อย่างไร ? วินิจฉัยโรคอะไรได้บ้าง

06 ม.ค. 69  | ศูนย์เอกซเรย์
แชร์บทความ      

ในยุคที่เทคโนโลยีทางการแพทย์พัฒนาอย่างก้าวกระโดด การตรวจเพื่อวินิจฉัยโรคไม่ได้จำกัดอยู่แค่การเอกซเรย์ธรรมดาอีกต่อไป เพราะมีเครื่องมือที่ให้ภาพคมชัดและละเอียดได้มากกว่าอย่าง CT Scan ซึ่งช่วยให้แพทย์มองเห็นอวัยวะภายในได้ลึกและชัดในระดับมิลลิเมตร แต่หลายคนอาจยังสงสัยว่า CT Scan ตรวจอะไรได้บ้าง ในบทความนี้จะพาไปเจาะลึกถึงหลักการทำงานของ CT Scan พร้อมเปรียบเทียบความแตกต่างกับ MRI ตลอดจนขั้นตอนการเตรียมตัวก่อนและหลังการตรวจ เพื่อให้สามารถเข้ารับการตรวจสุขภาพได้อย่างมั่นใจไร้กังวล

การตรวจ CT Scan คืออะไร ทำงานอย่างไร ?

CT Scan (Computed Tomography Scan) คือเครื่องตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ในรูปแบบ 3 มิติ ที่ใช้รังสีเอ็กซ์หมุนรอบร่างกายเพื่อสร้างภาพตัดขวางของอวัยวะภายใน เช่น สมอง ปอด หัวใจ ช่องท้อง หรือกระดูก ทำให้แพทย์สามารถเห็นรายละเอียด และตำแหน่งของรอยโรคได้ชัดเจนกว่าเอกซเรย์ทั่วไป เช่น ก้อนเนื้อ การอักเสบ หรือความผิดปกติของหลอดเลือด

ในบางกรณี แพทย์อาจพิจารณาฉีดสารทึบรังสี (Contrast Media) ที่มีความปลอดภัยสูงเข้าเส้นเลือด เพื่อช่วยให้เห็นโครงสร้างของหลอดเลือดและอวัยวะชัดเจนขึ้น เช่น ใช้ตรวจหลอดเลือดหัวใจ หรือประเมินความผิดปกติของตับและไต โดยสารนี้จะถูกขับออกจากร่างกายทางปัสสาวะภายใน 24 ชั่วโมง

ทั้งนี้ ยังมีการตรวจอีกประเภทที่สามารถสร้างภาพภายในร่างกายอย่างชัดเจนอย่าง MRI (Magnetic Resonance Imaging) ซึ่งใช้คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าแทนการใช้รังสีเอ็กซ์ เหมาะกับการตรวจอวัยวะที่เป็นเนื้อเยื่อ เช่น สมอง เส้นประสาท และกล้ามเนื้อ

เปรียบเทียบความต่างระหว่าง CT Scan กับ MRI อย่างไร ?


อาการ/ลักษณะ		 CT Scan (Computed Tomography Scan) MRI (Magnetic Resonance Imaging)

หลักการทำงาน
ใช้รังสีเอ็กซ์
ใช้คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

เหมาะสำหรับตรวจ
เหมาะกับการตรวจอวัยวะที่เป็นกระดูก ปอด ระบบหลอดเลือดและหัวใจ
เหมาะกับการตรวจสมอง เส้นประสาท กล้ามเนื้อและข้อ ช่องท้อง เต้านม

ระยะเวลาในการตรวจ
รวดเร็ว ใช้เวลา 15-30 นาที
ใช้เวลานานกว่า 45-90 นาที

ความรู้สึกระหว่างตรวจ
เครื่องเปิดโล่ง ไม่อึดอัด
เครื่องเป็นทรงอุโมงค์ บางคนอาจรู้สึกอึดอัด

การใช้สารทึบรังสี
ฉีดสารทึบรังสีในบางกรณี เพื่อเพิ่มความชัดเจนของภาพ ขึ้นอยู่กับรอยโรคที่พบ
ฉีดสารทึบแม่เหล็กในบางกรณี แต่มีปริมาณน้อยกว่ามาก
 
 

เช็กลิสต์ CT Scan ตรวจอะไรได้บ้าง ?

การตรวจ CT Scan สามารถช่วยให้แพทย์มองเห็นอวัยวะภายในร่างกายได้ชัดเจนและละเอียดกว่าการเอกซเรย์ทั่วไป จึงสามารถตรวจได้เกือบทุกส่วนของร่างกาย ขึ้นอยู่กับความจำเป็นทางการแพทย์ เช่น

1. สมองและศีรษะ (CT Brain / Head)

เหมาะสำหรับผู้ที่มีอาการปวดศีรษะรุนแรง ชัก หรือสงสัยเลือดออกในสมอง เครื่อง CT Scan จะช่วยตรวจหาภาวะเลือดออก ก้อนเนื้อ หรือความผิดปกติของหลอดเลือดสมองได้อย่างรวดเร็วและชัดเจน

2. ไซนัส (CT Sinus)

ช่วยประเมินโพรงอากาศบริเวณใบหน้าและจมูก ตรวจหาการติดเชื้อหรือไซนัสอักเสบเรื้อรัง รวมถึงตรวจความผิดปกติของโครงสร้างกระดูกใบหน้า เช่น กระดูกเบี้ยวหรือรอยแตก

3. ปอดและทรวงอก (CT Chest / Lung)

เหมาะกับผู้ที่มีอาการไอเรื้อรัง แน่นหน้าอก หรือมีประวัติเสี่ยงโรคปอด เช่น มะเร็งปอด หรือปอดอักเสบ CT Scan จะช่วยให้เห็นก้อนเนื้อ ความผิดปกติของถุงลมปอด หรือภาวะลิ่มเลือดในปอดได้ชัดเจน

4. หัวใจและหลอดเลือด (CT Coronary / CT Angiogram)

ช่วยประเมินภาวะหลอดเลือดหัวใจตีบ ตัน หรือโป่งพอง รวมถึงการสะสมแคลเซียมในหลอดเลือดหัวใจ ช่วยวางแผนการรักษาและติดตามหลังทำหัตถการทางหัวใจ

5. ช่องท้องและอุ้งเชิงกราน (CT Abdomen & Pelvis)

ตรวจอวัยวะภายในอย่างตับ ไต ม้าม ตับอ่อน และลำไส้ ช่วยวินิจฉัยโรคเนื้องอก นิ่ว และประเมินความรุนแรงของโรคก่อนการรักษาหรือผ่าตัด

6. กระดูกและข้อ (CT Spine / Bone)

ใช้ตรวจการแตกหักของกระดูก รอยร้าวที่มองไม่เห็นจากเอกซเรย์ปกติ หรือประเมินความเสื่อมของข้อและกระดูกสันหลัง รวมถึงติดตามผลหลังผ่าตัด

ขั้นตอนการตรวจ CT Scan เป็นอย่างไร ?

การตรวจ CT Scan เป็นกระบวนการที่ค่อนข้างรวดเร็ว ปลอดภัย และไม่ซับซ้อน การทำความเข้าใจขั้นตอนล่วงหน้าจะช่วยให้รู้สึกผ่อนคลายและมั่นใจมากยิ่งขึ้น

การเตรียมตัวก่อนเข้าตรวจ CT Scan

แพทย์จะทำการซักประวัติและให้คำแนะนำก่อนการตรวจ โดยควรปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด ดังนี้
  • งดอาหารและน้ำประมาณ 4-6 ชั่วโมง ก่อนทำการตรวจ ในกรณีที่จำเป็นต้องฉีดสารทึบรังสี 
  • แจ้งประวัติสุขภาพ เช่น อาการแพ้ โรคประจำตัว หรือการตั้งครรภ์ เพื่อป้องกันความเสี่ยงโดยเฉพาะในกรณีที่ต้องฉีดสารทึบรังสี
  • ถอดเครื่องประดับ โลหะ หรืออุปกรณ์ใดๆ ที่อาจรบกวนการถ่ายภาพ

ขั้นตอนระหว่างเข้ารับการตรวจ CT Scan

ระหว่างการตรวจ CT Scan ผู้เข้ารับการตรวจจะได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิด โดยเครื่องจะถ่ายภาพร่างกายจากหลายมุมอย่างรวดเร็วและแม่นยำ โดยมีขั้นตอนหลักๆ ดังนี้
  • ผู้เข้ารับการตรวจต้องนอนหงายบนเตียงเลื่อนเข้าเครื่อง CT Scan ซึ่งเป็นลักษณะวงกลม
  • เครื่องจะหมุนรอบร่างกายเพื่อถ่ายภาพจากหลายมุม ใช้เวลาประมาณ 15-30 นาที ขึ้นอยู่กับจำนวนภาพและบริเวณที่ตรวจ
  • หากได้รับการฉีดสารทึบรังสีอาจรู้สึกอุ่นหรือร้อนวูบวาบชั่วครู่ ซึ่งเป็นอาการปกติ
  • เจ้าหน้าที่จะสื่อสารกับผู้ป่วยผ่านไมโครโฟนตลอดการตรวจ และมีกล้อง CCTV ที่สามารถมองเห็นผู้ป่วยขณะตรวจตลอดเวลา เพื่อให้มั่นใจว่าผู้ป่วยนอนนิ่งและปลอดภัย
  • เจ้าหน้าที่พยาบาลจะประเมินผู้ป่วยระหว่างตรวจด้วยการวัดชีพจร และประเมินการหายใจอย่างใกล้ชิด

แนวทางปฏิบัติหลังตรวจ CT Scan

การดูแลตัวเองอย่างเหมาะสมหลังการตรวจจะช่วยให้ร่างกายขับสารทึบรังสีได้รวดเร็ว โดยมีแนวทางที่ปฏิบัติตามได้ ดังนี้
  • หากไม่ได้ฉีดสารทึบรังสี สามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติ ไม่มีข้อควรระวังใดๆ 
  • หากมีการฉีดสารทึบรังสี ควรดื่มน้ำมากๆ เพื่อช่วยขับสารที่ฉีดออกจากร่างกายเร็วขึ้น
  • หากมีการฉีดสารทึบรังสี สังเกตอาการผิดปกติ เช่น ผื่น คัน คลื่นไส้ หรือเวียนหัว ควรแจ้งเจ้าหน้าที่ทันทีหากเกิดอาการเหล่านี้ 

 

แนะนำแพ็คเกจตรวจ CT Scan แบบเลือกได้ ราคาเดียว

การตรวจ CT Scan คือหนึ่งในขั้นตอนสำคัญในการวินิจฉัยโรคอย่างละเอียด ที่โรงพยาบาลวิมุตเราพร้อมให้บริการ CT Scan ที่ครอบคลุมการตรวจโรคต่างๆ บริเวณอวัยวะสำคัญภายในร่างกาย เพื่อให้ตอบโจทย์ผู้ที่ต้องการตรวจคัดกรองเฉพาะส่วนที่กังวล 1 รายการ จากโปรแกรมต่อไปนี้

  • ตรวจคัดกรองมะเร็งปอด
  • ตรวจคัดกรองหินปูนในหลอดเลือดหัวใจ
  • ตรวจคัดกรองโรคไซนัส

ด้วยทีมแพทย์รังสีและบุคลากรผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์สูงในการให้คำปรึกษาและประเมินผลตรวจอย่างแม่นยำ ช่วยให้การวินิจฉัยอวัยวะภายในมีความชัดเจนและละเอียดสูง เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการตรวจหลายอวัยวะพร้อมกันด้วยความสะดวก รวดเร็ว และมั่นใจในมาตรฐานการดูแลระดับมืออาชีพ

การตรวจ CT Scan ถือเป็นหนึ่งในเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ทันสมัย ช่วยให้แพทย์สามารถวินิจฉัยความผิดปกติของอวัยวะภายในร่างกายได้อย่างละเอียด แม่นยำ และรวดเร็ว เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการตรวจสุขภาพเชิงลึกหรือผู้ที่มีอาการที่แพทย์สงสัยว่าต้องได้รับการตรวจเพิ่มเติม ด้วยเครื่องมือที่ทันสมัยและทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญที่คอยให้คำปรึกษาอย่างใกล้ชิด โรงพยาบาลวิมุตจึงพร้อมมอบบริการตรวจ CT Scan ที่ครอบคลุมทุกขั้นตอน ตั้งแต่การเตรียมตัว การตรวจ ไปจนถึงการติดตามผล ทำให้ผู้เข้ารับบริการมั่นใจในความปลอดภัยและความถูกต้องของผลตรวจ พร้อมช่วยให้คุณดูแลสุขภาพได้อย่างรอบด้านและมั่นใจ

 

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมและนัดหมายแพทย์ได้ที่ 

ศูนย์เอกซเรย์ ชั้น 4 โรงพยาบาลวิมุต

เวลาทำการ 07.00 - 23.00 น. โทร. 0-2079-0080

หรือดาวน์โหลด ViMUT Application เพื่อนัดหมายแพทย์ หรือบริการปรึกษาหมอออนไลน์

ทุกปัญหาสุขภาพ ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางออนไลน์ ที่พร้อมดูแลคุณด้วยความใส่ใจ

แนะนำแพ็กเกจที่เกี่ยวข้อง