จากสถิติเมื่อปี ค.ศ. 2020 พบว่าผู้หญิงทั่วโลกกว่า 341,831 คน เสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งปากมดลูก หรือในทุก 2 นาที จะมีผู้ป่วยมะเร็งปากมดลูกเสียชีวิตอย่างน้อย 1 คน อีกทั้งมะเร็งปากมดลูกนี้ยังเป็นมะเร็งที่ถูกพบมากเป็นอันดับที่ 2 ของผู้หญิงไทย โดยมีผู้ป่วยรายใหม่เฉลี่ย 9,000 รายต่อปีและในปัจจุบันยังพบได้ในผู้หญิงที่อายุน้อยมากขึ้นอีกด้วย จากสถิติที่น่าตกใจนี้ทำให้ผู้หญิงไทยตื่นตัวและหันมาใส่ใจสุขภาพกันมากขึ้น วันนี้เราจึงได้รวบรวมคำถามและคำตอบเกี่ยวกับมะเร็งปากมดลูกที่หลายคนมักสงสัยให้ครบทุกเรื่องที่คุณควรต้องรู้ไว้ให้แล้วที่นี่

มะเร็งปากมดลูก ถือเป็นมะเร็งที่พบมากเป็นอันดับ 2 ของผู้หญิงไทย แต่ข่าวดีก็คือเป็นมะเร็งในระบบสืบพันธุ์เพียงชนิดเดียวที่ ‘สามารถป้องกันและรักษาให้หายขาดได้’ หากตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มต้น โดยจุดเริ่มต้นของโรคนี้มากกว่า 90% เกิดจากการติดเชื้อไวรัส HPV ผ่านการมีเพศสัมพันธ์ ซึ่งเชื้อจะใช้เวลาแฝงตัวและก่อโรคนาน 10-15 ปี การป้องกันที่ดีที่สุดจึงเป็นการฉีดวัคซีน HPV ควบคู่กับการตรวจคัดกรองอย่างสม่ำเสมอ

8 คำถามพร้อมคำตอบของ “มะเร็งปากมดลูก” ที่ผู้หญิงหลายคนอยากรู้

1.มะเร็งปากมดลูกเกิดจากอะไร? พารู้จักความอันตรายของเชื้อไวรัส HPV

ตอบ จุดเริ่มต้นของมะเร็งปากมดลูกมากกว่า 90% นั้นมีสาเหตุมาจากการติดเชื้อไวรัสที่มีเชื่อว่า Human Papilloma Virus หรือเชื้อ HPV โดยไวรัสนี้ติดต่อผ่านมาทางการมีเพศสัมพันธ์หรือสัมผัสโดยตรง ซึ่งเชื้อไวรัส HPV นี้มีหลายสายพันธุ์ ทั้งสายพันธุ์ชนิดรุนแรงที่ทำให้เกิดมะเร็งปากมดลูก และชนิดไม่รุนแรงที่อาจทำให้เกิดหูดหงอนไก่ 

และนอกจากนี้พบว่า 80% ของผู้หญิงที่มีเพศสัมพันธ์ มีโอกาสที่จะตรวจพบการติดเชื้อ HPV ครั้งหนึ่งในชีวิต แต่เมื่อติดเชื้อแล้ว 90% สามารถหายได้เองในเวลา 2 ปี โดยขึ้นกับภูมิคุ้มกันของร่างกาย แต่หากไม่หายและทำให้เซลล์ปากมดลูกเปลี่ยนแปลงโดยไม่ตรวจติดตาม หรือรักษาต่อเนื่องก็มีโอกาสที่จะพัฒนาไปเป็นมะเร็งได้ในที่สุด

2. เช็กสัญญาณเตือน! อาการมะเร็งปากมดลูก ระยะแรกเริ่มเป็นอย่างไร?

ตอบ แม้ระยะแรกจะแทบไม่มีอาการ แต่เมื่อเซลล์เริ่มก่อตัวเป็นมะเร็งอาจพบอาการของมะเร็งปากมดลูกได้ ดังนี้

• พบเลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์
• มีเลือดออกผิดปกติ หรือเลือดออกกะปริบกะปรอยระหว่างรอบเดือน หรือมีประจำเดือนผิดปกติ 
• ตกขาวผิดปกติเรื้อรัง หรือตกขาวปนเลือด
• ปวดท้องน้อย หรือปวดบริเวณหัวหน่าว
• ปัสสาวะหรือถ่ายอุจจาระผิดปกติ หรือมีเลือดปน
• น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย
• ขาบวม ปวดหลัง ซึ่งอาจทำให้เสี่ยงไตวาย (กรณีนี้มักอยู่ในระยะลุกลามรุนแรง)

และในบางกรณียังไม่มีอาการ แต่ตรวจพบโดยบังเอิญจากการตรวจภายในคัดกรองมะเร็งปากมดลูก

3. ตกขาวผิดปกติแบบไหน เสี่ยงเป็นมะเร็งปากมดลูกได้บ้าง?

ตอบ มะเร็งปากมดลูกมักทำให้เกิดอาการ "ตกขาวปนเลือด" หรือมีตกขาวที่มีกลิ่นเหม็นผิดปกติเรื้อรัง บางรายอาจมีลักษณะคล้ายหนองหรือเศษเนื้อปนออกมา หากพบตกขาวที่มีลักษณะเปลี่ยนไปจากเดิม ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด อ่านเรื่องราวเกี่ยวกับภาวะตกขาวผิดปกติได้ที่นี่ ‘ตกขาวผิดปกติ’ รู้ทันสัญญาณติดเชื้อและวิธีดูแลสุขภาพจุดซ่อนเร้น

4.ภัยเงียบที่ซ่อนเร้น! มะเร็งปากมดลูกใช้เวลาก่อตัวกี่ปี มีกี่ระยะ ?

ตอบ หลังได้รับเชื้อ HPV โดยปกติจะใช้เวลาประมาณ 10-15 ปี ในการพัฒนาตัวเองให้กลายเป็นมะเร็งปากมดลูก และในช่วงที่ได้รับเชื้อมาแล้วก็มักจะไม่มีอาการแสดงใดๆ ทำให้ไม่สามารถรู้ได้เลยว่ารับเชื้อมาตั้งแต่ตอนไหน แต่ทั้งนี้เราสามารถแบ่งระยะของมะเร็งปากมดลูกได้เป็น 2 ช่วงหลัก ดังนี้

1. ระยะก่อนมะเร็ง เป็นระยะที่เซลล์ปากมดลูกเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงผิดปกติ แต่ยังอยู่แค่บริเวณเยื่อบุผิวของปากมดลูก ซึ่งเป็นระยะที่แทบไม่มีอาการความผิดปกติใดๆ แต่จะสามารถตรวจพบได้ด้วยการตรวจคัดกรองทางเซลล์วิทยา (Pap Smear, Thin prep) หรือร่วมกับการตรวจหาเชื้อไวรัส HPV เท่านั้น ดังนั้น 

จึงแนะนำให้ผู้หญิงที่มีอายุ 25 ปีขึ้นไปหรือในผู้หญิงที่มีเพศสัมพันธ์แล้ว เข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกอย่างสม่ำเสมอโดยไม่ต้องรอให้มีอาการ เพราะหากตรวจเจอความผิดปกติตั้งแต่เนิ่นๆ ในระยะนี้ยังสามารถรักษาหายขาดได้

2. ระยะมะเร็ง โดยปกติจะถูกแบ่งออกเป็น 4 ระยะ
   • มะเร็งปากมดลูกระยะที่ 1 เซลล์มะเร็งอยู่แค่ที่บริเวณปากมดลูก
   • มะเร็งปากมดลูกระยะที่ 2 เซลล์มะเร็งเริ่มมีการลุกลามไปยังเนื้อเยื่อข้างปากมดลูก และหรือลุกลามไปยังผนังช่องคลอดส่วนบน
   • มะเร็งปากมดลูกระยะที่ 3 เซลล์มะเร็งลุกลามไปยังด้านข้างของปากมดลูกจนถึงกระดูกเชิงกราน และหรือผนังช่องคลอดส่วนล่าง รวมถึงกระจายไปบริเวณต่อมน้ำเหลืองในอุ้งเชิงกราน หรือกดท่อไตจนเกิดภาวะไตบวมน้ำ
   • มะเร็งปากมดลูกระยะที่ 4 เซลล์มะเร็งลุกลามอย่างรุนแรง ซึ่งสามารถพบได้ที่กระเพาะปัสสาวะ ไส้ตรง หรืออวัยวะอื่นๆ เช่น ปอด กระดูกและต่อมน้ำเหลืองนอกเชิงกราน เป็นต้น

5.การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก มีกี่วิธี ควรเลือกตรวจวิธีไหนดี?

ตอบ โดยปกติวิธีการตรวจมะเร็งปากมดลูกจะมีด้วยกัน 3 วิธี

1. การตรวจแบบเซลล์วิทยา (Pap Smear) เป็นวิธีดั้งเดิมที่มีความแม่นยำน้อยที่สุด โดยใช้การป้ายเซลล์ไปตรวจบนแผ่นสไลด์ ซึ่งวิธีนี้จะไม่สามารถบอกได้ว่ามีการติดเชื้อไวรัส HPV หรือไม่ จะบอกได้เพียงว่ามีการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ปากมดลูกที่ผิดปกติหรือเข้าสู่ระยะก่อนมะเร็งแล้วหรือยัง
2. การตรวจแบบตินเพร็พ (Thin Prep) พัฒนามาจากการตรวจแบบเซลล์วิทยา Pap Smear โดยที่หัวของไม้สวอปป้ายเก็บตัวอย่างจะมีน้ำยารักษาสภาพเซลล์ที่ทำให้เก็บเซลล์ได้ครบกว่า ทำให้ผลตรวจแม่นยำและอ่านค่าเซลล์ที่ผิดปกติได้ชัดเจนกว่าแบบแรก
3. การตรวจหาเชื้อไวรัส HPV (HPV DNA Test) ตรวจลึกถึงระดับ DNA เพื่อหาเชื้อไวรัสต้นเหตุ มีความไวและแม่นยำสูงสุด สามารถตรวจพบได้ตั้งแต่เริ่มมีการติดเชื้อเพียงอย่างเดียว แม้เซลล์จะยังไม่ผิดปกติก็สามารถตรวจเจอเชื้อได้ โดยหากตรวจแล้วผลปกติจะแนะนำให้ตรวจซ้ำทุก 3-5 ปี แต่หากตรวจแล้วพบความผิดปกติอาจจำเป็นต้องตรวจแบบเซลล์วิทยาเพิ่มเติม

ที่โรงพยาบาลวิมุต มีแพ็กเกจโปรแกรมตรวจสุขภาพเพื่อผู้หญิงกับแพ็กเกจตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยวิธี Thin Prep และ Thin Prep + HPV DNA โดยแพทย์เฉพาะทาง ที่จะช่วยให้คุณสามารถพบเจอเชื้อได้ตั้งแต่ระยะแรก และเข้ารับการรักษาได้อย่างทันท่วงที ในราคาพิเศษ สนใจอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่นี่ แพ็กเกจตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก Thin Prep แพ็กเกจตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก Thin Prep + HPV DNA

6. หากโชคร้ายเป็นมะเร็งปากมดลูกจะรักษาหายไหม?

ตอบ โอกาสในการหายของมะเร็งปากมดลูก ‘ขึ้นอยู่กับระยะของโรค’ หากตรวจพบและทำการรักษาได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น (ระยะก่อนมะเร็ง) หรือระยะที่ยังไม่ลุกลามมีโอกาสรักษาให้หายได้สูง แต่หากพบในระยะที่มากขึ้นโอกาสหายก็จะลดน้อยลงมาตามลำดับ

7. เริ่มต้นดูแลตัวเอง มะเร็งปากมดลูกป้องกันได้อย่างไร?

ตอบ ปัจจุบันมะเร็งปากมดลูกสามารถป้องกันได้ โดยการลดปัจจัยเสี่ยงที่จะทำให้มีโอกาสรับเชื้อ HPV ได้แก่ 

• การมีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัย สวมถุงยางอนามัยเสมอ 
• เลี่ยงการเปลี่ยนคู่นอนบ่อย หรือมีคู่นอนหลายคน 
• เลี่ยงการสูบบุหรี่ 
• รวมถึงการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกอย่างสม่ำเสมอ
• ฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อ HPV

8. ฉีดวัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูก HPV สามารถป้องกันมะเร็งปากมดลูกได้แค่ไหน ?

ตอบ อย่างที่ทราบกันว่า HPV คือสาเหตุสำคัญของการเกิดมะเร็งปากมดลูก การฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อ HPV จะสามารถป้องกันมะเร็งที่เกิดจากเชื้อไวรัส HPV หรือมะเร็งปากมดลูกได้ถึง 70-90% โดยเฉพาะหากฉีดตั้งแต่อายุน้อย หรือฉีดก่อนมีเพศสัมพันธ์ครั้งแรก จะทำให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันได้อย่างเต็มประสิทธิภาพสูงสุด แต่หากอายุมากขึ้นแล้ว หรือเคยมีเพศสัมพันธ์แล้วก็ยังสามารถฉีดได้ โดยแพทย์จะแนะนำให้ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกก่อน

 

และนี่ก็คือคำตอบให้กับทุกคนที่มีข้อสงสัยและความกังวลเกี่ยวกับมะเร็งปากมดลูกที่เราได้นำมาฝากกัน สำหรับใครที่พบว่าตัวเองมีอาการ หรือสัญญาณเตือนที่คล้ายคลึงกับข้อมูลที่ได้กล่าวไป ควรเข้าพบแพทย์และตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเพื่อรับการรักษาได้อย่างทันท่วงที และสำหรับใครที่มีความกังวล สามารถป้องกันและลดความเสี่ยงได้ด้วยการฉีดวัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูกได้เช่นกัน

 

 

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมและนัดหมายแพทย์ได้ที่
แผนกสูตินรีเวช ชั้น 3 โรงพยาบาลวิมุต 
เวลาทำการ 08.00-20.00 น. โทร. 0-2079-0066 
หรือดาวน์โหลด ViMUT Application เพื่อนัดหมายแพทย์ หรือบริการปรึกษาหมอออนไลน์

ทุกปัญหาสุขภาพ ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางออนไลน์ ที่พร้อมดูแลคุณด้วยความใส่ใจ