โรคความดันโลหิตสูง ประตูสู่ภัยเงียบที่อันตรายถึงชีวิต

โรคความดันโลหิตสูง (Hypertension) ฟังดูเหมือนจะไม่น่ากลัว แต่คุณรู้หรือไม่? ว่าโรคความดันโลหิตสูงนี้ถือว่าเป็นโรคอันตรายที่เปรียบเสมือนประตูสู่โรคร้ายอื่นๆ ที่เสี่ยงต่อการเสียชีวิตอีกมากมายเลยทีเดียว สำหรับใครที่กำลังสงสัยว่าอาการมึนหัว ปวดหัวคล้ายไมเกรนบ่อยๆ ใจสั่น อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย วัดความดันเมื่อไหร่ก็ดูเหมือนค่าความดันจะสูงปรี๊ด อาการแบบนี้จะเสี่ยงเป็นโรคความดันโลหิตสูงไหม เรามาดูรายละเอียดกัน 

ค่าความดันเท่าไหร่ ถึงจะเรียกว่ามีความดันโลหิตสูง ?

สำหรับคนที่สงสัยว่าความดันโลหิตที่วัดออกมานั้น ต้องมีค่าเท่าไหร่กันถึงจะหมายความว่ามีความดันสูง ซึ่งโดยปกติแล้วความดันที่ปกติหรือเหมาะสมนั้นจะต้องไม่เกิน 120/80 มิลลิเมตรปรอท ซึ่งหากมีค่าตัวบนและตัวล่างที่มากกว่านี้ ถือว่าเริ่มมีภาวะความดันโลหิตสูงแล้ว

ค่าตัวบน		ค่าตัวล่าง	ระดับความดันโลหิตและคำแนะนำ
น้อยกว่าหรือเท่ากับ 120	และ	น้อยกว่าหรือเท่ากับ 80	ความดันปกติ แนะนำตรวจเช็กสม่ำเสมอ
120 - 139	และ/หรือ	80-89	เริ่มมีความเสี่ยงความดันสูง แนะนำตรวจเช็กสม่ำเสมอ
140-159	และ/หรือ	90-99	มีภาวะความดันสูงระดับ 1 แนะนำให้พบแพทย์
160-179	และ/หรือ	100-109	มีภาวะความดันสูงระดับ 2 แนะนำให้พบแพทย์
มากกว่า 180	และ/หรือ	มากกว่า 110	มีภาวะความดันสูงระดับ 3 อันตรายมาก แนะนำให้พบแพทย์โดยด่วน

โรคความดันโลหิตสูง มีสาเหตุเกิดจากอะไรได้บ้าง

ความดันโลหิตสูงนั้นสามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ซึ่งมีสาเหตุต่างกัน ดังนี้ 

1. ความดันโลหิตแบบปฐมภูมิ คือภาวะความดันโลหิตสูงซึ่งไม่มีสาเหตุชัดเจน ไม่พบโรคหรือภาวะผิดปกติหรือสิ่งที่เป็นต้นเหตุ ซึ่งสามารถพบได้มากกว่า 90% โดยเฉพาะในช่วงอายุ 35-40 ปีขึ้นไป ที่ภาวะหลอดเลือดแดงในร่างกายเริ่มแข็งตัวมากขึ้น ในผู้ป่วยบางราย อาจมีปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับกรรมพันธุ์ของโรคความดันโลหิตสูง ก็จะยิ่งมีความเสี่ยงต่อโรคมากขึ้น 

2. ความดันโลหิตแบบทุติยภูมิ เป็นโรคความดันโลหิตสูงซึ่งเกิดจากโรคประจำตัวอื่นๆ เช่น 

• ภาวะอ้วนลงพุง หรือน้ำหนักเกิน 
• ภาวะทางเดินหายใจอุดกั้นขณะหลับ 
• กลุ่มโรคของต่อมไร้ท่อบางชนิด เช่น โรคไทรอยด์บางชนิด, ความผิดปกติของฮอร์โมนจากต่อมหมวกไต
• โรคไตวายเรื้อรังหรือกรวยไตอักเสบเรื้อรัง หรือเส้นเลือดที่ไปเลี้ยงไต ตีบตัน 
• โรคของหลอดเลือดส่วนปลายตีบ บางชนิด
• รับประทานยาบางชนิดเพื่อรักษาโรคประจำตัว ก็เป็นปัจจัยส่งเสริมให้เกิดความดันโลหิตเพิ่มสูงขึ้นได้

ทั้งนี้แล้วภาวะเครียด นอนไม่หลับหรือพักผ่อนน้อย การรับประทานที่รสเค็มจัดต่อเนื่องเป็นเวลานาน ก็เป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคความดันโลหิตสูงเอง หรือทำให้ผู้ที่เป็นโรคอยู่แล้ว ควบคุมความดันโลหิตได้ยากมากขึ้นด้วย

อาการของโรคความดันโลหิตสูงเป็นอย่างไร

ในคนที่มีความดันโลหิตสูง โดยปกติร่างกายแทบจะไม่แสดงอาการอะไร แต่ในบางรายที่เมื่อมีความดันสูงอาจมีอาการปวดศีรษะได้ โดยเฉพาะบริเวณท้ายทอย ในลักษณะตื้อๆ มึนๆ ซึ่งถ้ามีความดันโลหิตสูงมากแบบเฉียบพลัน อาจมีเลือดกำเดาไหลและปวดศีรษะรุนแรงมากขึ้นได้

แต่หากมีอาการเจ็บหน้าอกรุนแรง เหนื่อยง่ายผิดปกติ ปวดศีรษะรุนแรงร่วมกับอาเจียน มีอาการชาตามมือ เท้า  หรือแขนขาซีกหนึ่งซีกใดอ่อนแรง แม้จะเป็นเวลาสั้นๆ และหายสนิทได้เอง หรือตาข้างใดข้างหนึ่งมองไม่เห็นและอาจกลับเป็นปกติ ควรเข้าพบแพทย์ทันทีเพื่อตรวจวินิจฉัยอาการโดยละเอียด

โรคความดันโลหิตสูง เป็นแล้วเสี่ยงโรคอะไรบ้าง

โรคความดันโลหิตสูงฟังดูเหมือนจะไม่อันตราย แต่การปล่อยให้โรคดำเนินต่อไปโดยไม่ดูแลตัวเองให้ดี อาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนของโรคอันตรายได้ เช่น หัวใจวายหรือหัวใจล้มเหลวเฉียบพลัน โรคหลอดเลือดสมองตีบหรือแตกเฉียบพลัน โรคหลอดเลือดแดงโป่งพองในช่องอกหรือท้อง ไตเสื่อมหรือไตวายเรื้อรัง ที่สุดท้ายอาจต้องลงเอยด้วยการฟอกไตไปตลอดชีวิต เป็นต้น

วิธีการดูแลตัวเองเบื้องต้น เมื่อเป็นโรคความดันโลหิตสูง

สำหรับคนที่เป็นโรคความดันโลหิตสูง นอกจากการตรวจเช็กความดันโลหิตอย่างสม่ำเสมอ เข้าพบแพทย์เพื่อติดตามอาการและผลการรักษาเป็นประจำแล้ว การดูแลสุขภาพและปรับไลฟ์สไตล์ให้มีคุณภาพ ก็จะช่วยให้คุณอยู่ร่วมกับโรคได้อย่างไม่มีปัญหา โดยทุกคนสามารถดูแลตัวเองที่บ้านได้ ดังนี้

• รับประทานอาหารที่มีประโยชน์
• ลดการบริโภคเกลือ หรืออาหารรสเค็ม รสจัด
• รักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
• จำกัดปริมาณแอลกอฮอล์ งดสูบบุหรี่
• ลดและจัดการความเครียด 
• พักผ่อนให้เพียงพอ

สุดท้ายนี้แม้ว่าโรคความดันโลหิตสูงจะดูเหมือนไม่ใช่โรคอันตรายที่น่ากลัว แต่การปล่อยปละละเลยสุขภาพและปล่อยให้ร่างกายมีความดันโลหิตสูง อาจเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคร้ายแรงต่อชีวิตตามมาได้ ดังนั้นหากคุณมีอาการ หรือวัดความดันโลหิตแล้วเข้าข่ายเสี่ยงเป็นโรคความดันโลหิตสูง ควรหมั่นดูแลสุขภาพตามคำแนะนำที่ได้กล่าวไป และเข้ารับการตรวจโดยแพทย์โรคหัวใจ เพื่อช่วยยืนยันการวินิจฉัย เช็กความดันด้วยตัวเองที่บ้านเป็นประจำ และควรให้ความสำคัญกับการตรวจสุขภาพประจำปีเป็นประจำ เพื่อเช็กภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นโดยไม่รู้ตัว เพียงเท่านี้ก็จะช่วยให้คุณรู้เท่าทันโรคตั้งแต่เนิ่นๆ และสามารถรักษาให้หายขาดได้ 

 

Sedentary Lifestyle
คือ พฤติกรรมใช้ชีวิตซึ่งเสี่ยงต่อโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงและโรคหลอดเลือดหัวใจ โดยลดความเสี่ยง นั้นได้ ผ่านการเดินอย่างน้อย 2,500 ก้าว/วัน ยิ่งถ้าเดินได้ถึง 10,000 ก้าว/วัน ถือว่าดีที่สุด

นพ.ศรัณย์พงศ์ ภิบาลญาติ
อายุรแพทย์ผู้ชำนาญการโรคหัวใจ รพ.วิมุต

 

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมและนัดหมายแพทย์ได้ที่
ศูนย์หัวใจและหลอดเลือด ชั้น 6 โรงพยาบาลวิมุต

เวลา 08.00-17.00 น. โทร. 0-2079-0042 

หรือดาวน์โหลด ViMUT Application เพื่อนัดหมายแพทย์ หรือบริการปรึกษาหมอออนไลน์