ไหนใครบ้างที่กำลังมีปัญหาแสบร้อนกลางอก ไอบ่อยตอนกลางคืนแถมยังไอเรื้อรัง รวมถึงรู้สึกว่ามีน้ำรสเปรี้ยวหรือขมไหลย้อนขึ้นมาที่ปากเป็นประจำบ้าง หากคุณมีอาการแบบนี้อาจจะต้องระวังโรคกรดไหลย้อนถามหา และยิ่งหากใครที่มีพฤติกรรมชอบกินแล้วนอนทันทีเป็นประจำ ต้องระวังและสังเกตร่างกายให้มากขึ้น เพราะกรดไหลย้อนหากปล่อยไว้นานๆ อาจทำให้คุณมีปัญหาตามมาแบบเรื้อรังได้ ดังนั้นวันนี้เราจึงได้หยิบอาการของโรคกรดไหลย้อนและแนวทางวิธีการรักษามาฝากคนที่กำลังมีอาการ หรือคิดว่ากำลังเข้าข่ายเสี่ยงกับโรคนี้มาฝากกัน

อาการกรดไหลย้อน (GERD) ที่สังเกตได้ชัดเจนและพบบ่อยที่สุดคือ อาการแสบร้อนกลางอก (Heartburn) และมีน้ำรสเปรี้ยวหรือขมไหลย้อนขึ้นมาในลำคอ โดยสาเหตุหลักมักเกิดจากพฤติกรรมการใช้ชีวิต เช่น กินอาหารมื้อใหญ่เกินไป หรือล้มตัวลงนอนทันทีหลังกินอาหาร วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นคือการปรับพฤติกรรม เลี่ยงของทอด ของมัน อาหารรสจัด และใช้ยาลดกรดเพื่อบรรเทาอาการ แต่หากปรับพฤติกรรมแล้วไม่ดีขึ้น ควรรีบพบแพทย์เพื่อป้องกันภาวะหลอดอาหารอักเสบเรื้อรัง

กรดไหลย้อน เกิดจากอะไรกัน ?

กรดไหลย้อน เป็นความผิดปกติของระบบทางเดินอาหารที่เกิดจากการที่กรด น้ำย่อย หรือน้ำดีย้อนจากกระเพาะกลับขึ้นมาในหลอดอาหารมากกว่าปริมาณปกติที่หลอดอาหารสามารถรับได้ รวมไปถึงการที่หลอดอาหารมีภาวะไวต่อกรด หรือสิ่งกระตุ้นต่างๆ เช่น อาหาร หรือกรดที่เคลื่อนไปในหลอดอาหารก็สามารทำให้เกิดอาการกรดไหลย้อนได้ และถึงแม้ปริมาณของกรดที่หลอดอาหารจะไม่มากไปกว่าคนปกติ แต่หากปล่อยไว้อาจส่งผลต่อการใช้ชีวิตและอาจต่อยอดถึงโรคเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหารอื่นๆ ได้ เช่น หลอดอาหารอักเสบ เป็นแผลถลอกที่นำไปสู่โรคแทรกซ้อนอื่นๆ หรือมะเร็งหลอดอาหาร เป็นต้น

เช็กลิสต์ อาการแบบนี้… ใช่อาการของกรดไหลย้อนไหม ?

สำหรับอาการของกรดไหลย้อน เราสามารถสังเกตอาการที่เป็นสัญญาณเตือนเฉพาะของโรคกรดไหลย้อนได้ ดังนี้

• แสบร้อนกลางอกหรือลิ้นปี่ มักมีอาการระคายคอ ปวดแสบปวดร้อนร้าวจากกลางอกขึ้นมาถึงบริเวณลำคอ โดยเฉพาะหลังรับประทานอาหารมื้อใหญ่
• เรอเปรี้ยว รู้สึกถึงน้ำย่อยรสเปรี้ยว หรือรสขมไหลย้อนขึ้นมาในปากหรือลำคอ
• กลืนลำบาก รู้สึกจุกที่คอ คล้ายมีก้อนอะไรบางอย่างติดอยู่ ทำให้กลืนอาหารหรือกลืนน้ำลายลำบาก
• จุกเสียด แน่นท้อง โดยมักมีอาการอาหารไม่ย่อย เรอบ่อย หรือท้องอืดร่วมด้วย

อาการกรดไหลย้อนอื่นๆ ที่อาจทำให้หลายคนเข้าใจผิด คิดว่าเป็นโรคอันตรายร้ายแรงได้

บางครั้งกรดที่ไหลย้อนขึ้นมาอาจสร้างความระคายเคืองไปยังอวัยวะข้างเคียงจนทำให้เกิดอาการแฝงเหล่านี้ ซึ่งผู้ป่วยส่วนใหญ่มักจะสับสนว่าตัวเองเป็นโรคอื่น

• เจ็บหน้าอกช่วงกลางอก หรือในบางคนอาจรู้สึกคล้ายกับอาการโรคที่เกี่ยวกับหัวใจได้
• เจ็บคอเรื้อรัง เสียงแหบและไอเรื้อรังโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน ที่คล้ายกับโรคไซนัสอักเสบเรื้อรัง คออักเสบ หรือภูมิแพ้ได้
• มีอาการหอบหืด โดยเฉพาะในท่านอน หรือตอนกลางคืนในเวลานอน ซึ่งอาจทำให้นึกถึงโรคภาวะหัวใจล้มเหลว โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) ที่ทำให้รู้สึกหายใจลำบากเมื่อนอนราบเช่นกัน
• เคลือบฟันเสื่อมหรือสึกหรอ บางครั้งอาจมีกลิ่นปากผิดปกติ ที่หลายคนอาจเข้าใจผิดคิดว่าเกิดจากโรคเหงือกหรือปริทันต์

สาเหตุของโรคกรดไหลย้อน มีหลายสาเหตุแต่โดยมากเป็นเรื่องของพฤติกรรมที่มักเป็นต้นตอของกรดไหลย้อน

แม้โรคนี้จะเกิดได้จากความผิดปกติของหูรูดหลอดอาหาร แต่ ‘พฤติกรรม’ ในชีวิตประจำวันคือตัวการหลักที่กระตุ้นให้กรดไหลย้อนกำเริบ เช่น

• พฤติกรรมการกิน การกินอาหารอิ่มเกินไป กินบุฟเฟต์ หรือกินเร็วและเคี้ยวไม่ละเอียด
• นอนทันทีหลังกินอาหาร เลือกที่จะล้มตัวลงนอนทันทีหลังท้องอิ่มในขณะที่กระเพาะยังย่อยอาหารไม่เสร็จ (ยังไม่พ้น 3-4 ชั่วโมง)
• อาหารที่เลือกกิน ของโปรดของคนเป็นกรดไหลย้อนมักจะเป็นของทอด ของมัน อาหารรสจัด น้ำอัดลม ชา กาแฟ และช็อกโกแลต
• ไลฟ์สไตล์และความเครียด การสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ และความเครียดสะสมล้วนกระตุ้นให้กระเพาะหลั่งกรดมากขึ้น
• น้ำหนักตัวเกิน ภาวะโรคอ้วนหรือการสวมเสื้อผ้ารัดรูป จะเพิ่มแรงดันในช่องท้อง ดันให้กรดไหลย้อนขึ้นมา

นอกจากนี้ยังมีปัจจัยอื่นๆ ทางร่างกาย เช่น ความผิดปกติของการบีบ หรือคลายหูรูดส่วนปลายของหลอดอาหาร, ความผิดปกติในการบีบตัวของหลอดอาหาร หรือโรคกระเพาะอาหาร รวมไปถึงการตั้งครรภ์ก็สามารถกระตุ้นภาวะกรดไหลย้อนได้เช่นกัน

หากมีอาการกรดไหลย้อนควรดูแลตัวเองอย่างไร กินยาอะไรได้บ้าง ?

ใครที่รู้ว่ามีพฤติกรรมที่มีส่วนทำให้เกิดโรคกรดไหลย้อนเป็นประจำ แถมมีอาการของโรคกรดไหลย้อนตามที่ได้ลิสต์มาแล้ว และกำลังมองหาวิธีการรักษา การดูแลตัวเอง หรือควรกินยาตัวไหนเพื่อบรรเทาอาการ สามารถทำตามคำแนะนำเหล่านี้

1. อาหารที่คนเป็นกรดไหลย้อนควรหลีกเลี่ยง (อาหารต้องห้าม)

• ของทอด ของมัน เนื้อสัตว์ติดมัน (เพราะใช้เวลาย่อยนาน)
• อาหารรสจัด โดยเฉพาะอาหารจำพวกรสเผ็ดจัด เปรี้ยวจัด
• พืชผักบางชนิด เช่น กระเทียม หอมหัวใหญ่ มะเขือเทศ สะระแหน่ (เปปเปอร์มินต์)
• เครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน (ชา กาแฟ) น้ำอัดลม และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เครื่องดื่มเหล่านี้มักกระตุ้นการหลั่งกรดมากกว่าปกติ
• เว้นการสูบบุหรี่ โดยเฉพาะในช่วงที่มีอาการ

2. อาหารที่แนะนำให้คนเป็นกรดไหลย้อนกินได้ (กินแล้วย่อยง่าย)

• เนื้อสัตว์ไขมันต่ำ เช่น เนื้อปลา อกไก่ (ลอกหนังออก)
• ผลไม้ที่มีกรดต่ำ เช่น กล้วย แคนตาลูป มะละกอสุก แตงโม
• ผักต้มสุก ข้าวโอ๊ต และธัญพืชขัดสีน้อย
• นมพืช เช่น นมอัลมอนด์ นมถั่วเหลือง (แทนนมวัว)

3. พฤติกรรมที่คนเป็นกรดไหลย้อนควรปรับอย่างเร่งด่วน

• เลี่ยงการกินอาหารมื้อหนักๆ หรืออาหารที่มีปริมาณมากๆ โดยแนะนำให้กินอาหารปริมาณน้อยๆ แต่แบ่งหลายๆ มื้อแทน
• เว้นระยะห่าง 3-4 ชั่วโมง ระหว่างมื้ออาหารและการเข้านอน
• ลดน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน และหลีกเลี่ยงการใส่กางเกงหรือเข็มขัดที่รัดแน่นจนเกินไป
• หลีกเลี่ยงหรือลดความเครียด ที่จะกระตุ้นให้เกิดอาการของกรดไหลย้อน
• แนะนำให้นอนยกศีรษะให้สูง โดยให้ลำตัวลาดเอียงอย่างน้อยประมาณ 30 องศา 

4. ยาที่ควรกิน (เพื่อบรรเทาอาการ)

• กลุ่มยาลดกรด (Antacids) หรือยาเคลือบกระเพาะ (Alginate) สามารถหาซื้อได้เอง เพื่อลดอาการแสบร้อนหรือจุกเสียดเบื้องต้น โดยยาจะออกฤทธิ์สร้างชั้นเจลป้องกันไม่ให้กรดไหลย้อนขึ้นมา หรือช่วยสะเทินกรดให้เจือจางลง

ข้อควรระวัง: ไม่ควรซื้อยาในกลุ่มยับยั้งการหลั่งกรด (PPIs) กินเองอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน หากกินยาบรรเทาอาการเบื้องต้นแล้วไม่ดีขึ้น มีอาการมากขึ้น เป็นบ่อย เป็นเรื้อรัง หรือรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน ควรไปพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและสั่งจ่ายยาในโดสที่ถูกต้อง

วิธีการรักษาโรคกรดไหลย้อน

สำหรับการรักษาโรคกรดไหลย้อน เบื้องต้นแพทย์จะให้รับประทานยาลดกรด เพื่อรักษาสมดุลกรดในกระเพาะอาหารที่ทำให้เกิดอาการความเจ็บป่วย แต่ทั้งนี้หากรักษาแล้วอาการไม่ดีขึ้น หรือไม่หายหลังจากรับประทานยาลดกรดต่อเนื่องใน 4 - 8 สัปดาห์ หรือไม่สามารถหยุดยาได้ อาการเหล่านี้สามารถเกิดจากสาเหตุอื่นๆ ได้เช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นภาวะหลอดอาหารไวต่อสิ่งกระตุ้นเกินไป น้ำดีย้อนขึ้นมาในหลอดอาหาร หูรูดหลอดอาหารมีการเกร็งตัวผิดปกติระยะต้น หลอดอาหารเคลื่อนตัวผิดปกติ ไปจนถึงมะเร็งหลอดอาหาร ซึ่งอาจต้องพิจารณาตรวจค้นหากรดไหลย้อนเพิ่มเติม เพื่อการรักษาได้ตรงจุดและมีประสิทธิภาพมากขึ้น ซึ่งที่วิมุตเรามีศูนย์เฉพาะทางที่ดูแลรักษาโรคกรดไหลย้อนโดยเฉพาะ ด้วยวิธีการดังนี้

• ตรวจวัดกรดในกระเพาะอาหาร (PH Monitoring)
• ส่องกล้องตรวจระบบทางเดินอาหารส่วนบน
• ตรวจวัดการเคลื่อนไหวของหลอดอาหาร (High Resolution Esophageal Manometry with Impedance)
• ตรวจหลอดอาหารด้วยรังสี (Barium Swallow)
  อ่านรายละเอียดข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการรักษากรดไหลย้อนได้ที่นี่ 4 วิธีรักษาโรคกรดไหลย้อนให้หายขาด สยบอาการแสบร้อนกลางอก

สนใจสามารถติดต่อรับบริการได้ที่ ศูนย์ทางเดินอาหารและตับ ชั้น 5 โรงพยาบาลวิมุต 
เปิดให้บริการทุกวันวันจันทร์ - ศุกร์ เวลา 08:00 - 20:00 น. และวันเสาร์ - อาทิตย์ เวลา 08:00 - 17:00 น.

 

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q1. ทำไงให้หายเป็นกรดไหลย้อน?

A : โรคนี้สามารถรักษาให้หายได้ แต่ต้องดูแลด้วยการ "ปรับพฤติกรรมอย่างเคร่งครัด" ควบคู่ไปกับการกินยาตามที่แพทย์สั่ง หากมีระเบียบวินัยในการกินและการนอน อาการจะดีขึ้นจนเข้าสู่ภาวะปกติได้

Q2. กรดไหลย้อนอาการกำเริบ กี่ชั่วโมงหาย?

A : หากเป็นอาการแสบร้อนกลางอกแบบเฉียบพลัน มักจะบรรเทาลงภายใน 1-2 ชั่วโมง หลังจากกินยาลดกรด แต่หากต้องการรักษาเยื่อบุหลอดอาหารที่อักเสบให้หายสนิท อาจต้องใช้เวลากินยาต่อเนื่อง 4-8 สัปดาห์ ตามดุลยพินิจของแพทย์

Q3. กรดไหลย้อนขั้นรุนแรง มีอาการอย่างไร?

A : สัญญาณเตือนของกรดไหลย้อนรุนแรง ได้แก่ อาการกลืนอาหารลำบาก เจ็บขณะกลืน อาเจียนเป็นเลือด อุจจาระมีสีดำ หรือน้ำหนักตัวลดลงอย่างไม่ทราบสาเหตุ อาการเหล่านี้อาจบ่งบอกถึงภาวะหลอดอาหารตีบตัน มีแผลในหลอดอาหาร หรือเสี่ยงต่อมะเร็งหลอดอาหาร ควรรีบพบแพทย์ทันที

Q4. กรดไหลย้อนตอนกลางคืนทำยังไงดี มีท่านอนสำหรับคนเป็นกรดไหลย้อนไหม?

A : กฎเหล็กคือ ห้ามกินอาหารมื้อดึกก่อนนอน 3-4 ชั่วโมง เวลานอนควรหนุนหัวเตียงให้สูงขึ้น 6-8 นิ้ว แนะนำให้หนุนที่ขาเตียงหรือใช้หมอนกันกรดไหลย้อน ไม่ใช่การซ้อนหมอนธรรมดาให้สูงขึ้นเพราะจะทำให้คอพับและปวดหลัง นอกจากนี้ การ "นอนตะแคงซ้าย" จะช่วยให้กระเพาะอาหารอยู่ต่ำกว่าระดับหลอดอาหาร ลดโอกาสที่กรดจะไหลย้อนขึ้นมาได้ดีที่สุด

นี่คือข้อมูลของอาการโรคกรดไหลย้อนที่เราได้นำมาฝาก ทั้งสาเหตุและวิธีการดูแลตัวเองเบื้องต้น แต่ทั้งนี้หากคุณมีอาการตามที่ได้กล่าวไปข้างต้น นอกจากการดูแลตัวเองในเบื้องต้นแล้ว แนะนำว่าควรปรึกษาแพทย์เพื่อวินิจฉัยและรับการรักษาอย่างเหมาะสม เนื่องจากโรคกรดไหลย้อนสามารถทำให้เกิดความเสี่ยงต่อโรคมะเร็งและภาวะสุขภาพอื่นๆ ในอนาคตได้ 

 

 

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมและนัดหมายแพทย์ได้ที่
ศูนย์ทางเดินอาหารและตับ ชั้น 5 โรงพยาบาลวิมุต 
เวลาทำการ 08:00-20:00 น. หรือ โทร. 0-2079-0054
หรือดาวน์โหลด ViMUT Application เพื่อนัดหมายแพทย์ หรือบริการปรึกษาหมอออนไลน์

ทุกปัญหาสุขภาพ ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางออนไลน์ ที่พร้อมดูแลคุณด้วยความใส่ใจ